Biuro Prawne Stanisławscy

Urlop rodzicielski w wymiarze do 16 tygodni

18.09.2016

Uprzejmie proszę o odpowiedź dotyczącą udzielenia urlopu rodzicielskiego.
Prośba skierowana do Państwa podyktowana jest odpowiedzią uzyskaną z ZUS oraz brakiem odpowiedzi z PIP. Całość sprawy przedstawiona jest w załączniku.

Pracownica wystąpiła z pismem o udzielenie urlopu rodzicielskiego od dnia 03.10.2016-13.01.2017r. na dziecko urodzone 22.09.2015 r.

W okresie od 22.09.2015r. – 08.02.2016r. przebywała na urlopie macierzyńskim, od 09.02.2016 – 21.03.2016r. korzystała z dodatkowego urlopu macierzyńskiego (wniosek o dodatkowy urlop macierzyński został złożony 14.10.2015r.)

Pracownica do pracy wróciła 22.03.2016r. 

Proszę o informację czy dodatkowy urlop macierzyński udzielony od 9 lutego do 21 marca br. można uznać, iż jest równoważny urlopowi rodzicielskiemu i było to pierwsze 6 tygodni urlopu rodzicielskiego? Czy w związku z tym pracownicy przysługiwał będzie urlop rodzicielski w wymiarze do 16 tygodni (art.182 (1c) § 3 k.p.), za który należne będzie świadczenie w wysokości 60% podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego (art.31 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa) ?

Czy należy uznać, iż w związku z powrotem do pracy 22 marca 2016r. nie rozpoczynając urlopu rodzicielskiego urlop ten nie będzie przysługiwał, ponieważ warunkiem skorzystania z niego w wymiarze do 16 tygodni, niebezpośrednio po poprzednich urlopach związanych z macierzyństwem, jest jego uprzednie rozpoczęcie ?.

Poniżej odpowiedź konsultanta COT:

Dzień dobry, w odpowiedzi na Pani pytanie wyjaśniam, że zasady udzielania urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego regulują przepisy Kodeksu pracy. W celu uzyskania informacji, czy pracownica będzie miała prawo do urlopu rodzicielskiego w wymiarze do 16 tygodni proszę o kontakt z Państwową Inspekcją Pracy.

Opinia prawna

Przepis art. 1821 Kodeksu pracy, w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2016r., stanowił, że bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego pracownik miał prawo do dodatkowego urlopu macierzyńskiego w wymiarze do 6 tygodni w razie urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie lub 8 tygodni przy urodzeniu więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie. Urlop ten, wydłużający czas trwania urlopu macierzyńskiego, mógł być udzielony jednorazowo albo w dwóch częściach przypadających bezpośrednio jedna po drugiej – w wymiarze tygodnia lub jego wielokrotności. Obowiązkiem pracodawcy było udzielenie dodatkowego urlopu macierzyńskiego, jeżeli złożony został pisemny wniosek pracownika w terminie nie krótszym niż 14 dni przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu. Dopiero po wykorzystaniu tego urlopu można było bezpośrednio po nim rozpocząć korzystanie
z urlopu rodzicielskiego.

Pracownica składając w dniu 14 października 2015r., czyli w okresie trwającego jeszcze urlopu macierzyńskiego, pisemny wniosek o udzielenie 6 tygodniowego dodatkowego urlopu macierzyńskiego, zobowiązała pracodawcę do jego udzielenia bezpośrednio po zakończeniu podstawowego urlopu macierzyńskiego.

Sytuacja jednak uległa zasadniczej zmianie, gdyż od 2 stycznia 2016r. nastąpiły zmiany w przepisach regulujących uprawnienia rodzicielskie, poprzez między innymi likwidację dodatkowego urlopu macierzyńskiego oraz zwiększenie okresu korzystania z urlopu rodzicielskiego.

Obecnie urlop rodzicielski jest udzielany nie później niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 rok życia. Jest on udzielany bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego, nie więcej niż w 4 częściach, przypadających bezpośrednio jedna po drugiej.

Aktualnie obowiązujące przepisy dopuszczają możliwość  wystąpienia jednej przerwy w korzystaniu z urlopu rodzicielskiego.

Zgodnie z art. 1811c § 3 k.p., urlop rodzicielski w wymiarze do 16 tygodni może być udzielony w terminie nieprzypadającym bezpośrednio po poprzedniej części tego urlopu. Warunkiem na wykorzystanie urlopu rodzicielskiego do 16 tygodni w terminie późniejszym, jest skorzystanie bezpośrednio po urlopie macierzyńskim z co najmniej jednej części tego urlopu. Przepisy nie przewidują możliwości udzielenia urlopu rodzicielskiego, jeżeli pomiędzy urlopem macierzyńskim, a urlopem rodzicielskim wystąpi przerwa. Nie ma znaczenia, na jakie dni kalendarzowe przypadała ta przerwa.

W celu ustalenia, czy pracownica może od dnia 3 października 2016r. skorzystać z urlopu rodzicielskiego, należy wyjaśnić, jaki stan prawny obejmował pracownicę w dniu 2 stycznia 2016r. oraz 9 lutego 2016r.

Nie ma wątpliwości, że w dniu 2 stycznia 2016r. pracownica przebywała na urlopie macierzyńskim do dnia 8 lutego 2016r. Nie było i nie ma przepisów, które inaczej regulowałyby tę sytuację. Okres korzystania z urlopu macierzyńskiego nie ulegał zmianie od dnia 2 stycznia 2016r. Żaden przepis nie zmieniał  długości trwania urlopu macierzyńskiego.

Istotne jednak było to, że w dniu 2 stycznia 2016r. ustawodawca zlikwidował dodatkowy urlop macierzyński, włączając go do urlopu rodzicielskiego. Nastąpiło to
z mocy przepisu, bez konieczności składania jakichkolwiek oświadczeń ze strony pracowników. Oznaczało to, że jeżeli urlop macierzyński kończył się w dniu 1 stycznia 2016r. lub w okresie późniejszym, żaden pracownik nie mógł skorzystać
z dodatkowego urlopu macierzyńskiego, pomimo złożenia pisemnego wniosku o jego udzielenie w okresie wcześniejszym.

Przepisy przejściowe, gdyż do nich należy się odnieść, czyli art. 28 do 36 ustawy z 24 lipca 2015r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r. poz. 1268), w sposób szczególny regulowały jedynie sytuację pracowników, którzy w dniu 2 stycznia 2016r. korzystali z dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub jego części,  dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub jego części, albo urlopu rodzicielskiego.

Pracownik, o którym mowa w pytaniu, nie przebywał w dniu 2 stycznia 2016r. na dodatkowym urlopie macierzyńskim lub jego części, co oznacza, że nie miały do niego zastosowania przepisy przejściowe, które przewidywały kontynuowanie dodatkowego urlopu macierzyńskiego na dotychczasowych zasadach.

Ponieważ pracownik nie korzystał w dniu 2 stycznia 2016r. z dodatkowego urlopu macierzyńskiego, został objęty w okresie 9 lutego – 21 marca 2016r. urlopem rodzicielskim w wymiarze 6 tygodni. Nie mogło być inaczej, gdyż nie było już dodatkowych urlopów macierzyńskich, a wykorzystał cały urlop macierzyński.

Bezpośrednio po zakończeniu w dniu 8 lutego 2016r. urlopu macierzyńskiego,  pomimo jego pisemnego wniosku z dnia 14 października 2015r. o udzielenie dodatkowego urlopu macierzyńskiego został pracownikowi de facto udzielony urlop rodzicielski w ilości 6 tygodni.

          Tym samym, został spełniony warunek przewidziany w art. 1811c § 3 k.p., polegający na skorzystaniu z części urlopu rodzicielskiego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, aby następnie skorzystać z urlopu rodzicielskiego w wymiarze do 16 tygodni w terminie nieprzypadającym bezpośrednio po poprzedniej części tego urlopu, nie później jednak niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 rok życia.

  Pracodawca obowiązany jest udzielić urlopu rodzicielskiego od 3 października 2016r.

 

Podstawa prawna:

  • art. 1811c § 3 k.p
  • art. 28 do 36 ustawy z 24 lipca 2015r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r. poz. 1268)

Zygmunt Stanisławski

17 września 2016r.

 

 

Wiadomości
Urlop macierzyński i rodzicielski na przysposobione dziecko

18.09.2016

Mam ogromną prośbę o pomoc w ustaleniu uprawnień do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielsk...
Wypowiedzenie umowy na zastępstwo nauczyciela akademickiego

25.02.2016

W związku z wprowadzoną w dniu 22 lutego 2016 r. zmianą przepisów Kodeksu pracy nasuwają się pytania odnośn...
Wypowiedzenie umowy na zastępstwo nauczyciela akademickiego

25.02.2016

W związku z wprowadzoną w dniu 22 lutego 2016 r. zmianą przepisów Kodeksu pracy nasuwają się pytania odnośn...